Kanelbullens dag

4 oktober is Kanelbullens dag in Zweden. En dat betekent dat er vandaag nog wat meer wordt gefikat dan anders. Op heel wat werkplaatsen wordt er getrakteerd op kaneelbroodjes en in totaal eten de Zweden vandaag zo’n 9 miljoen ”kanelbullar” met een bevolking van 10,6 miljoen inwoners.

Maar wat is dat nu eigenlijk, fika?

Het woord fika komt waarschijnlijk van kaffi, een oudere vorm van het Zweedse woord kaffe. De lettergrepen werden gewoon omgedraaid: kaffi werd fika. Het woord vinden we vanaf het begin van de 20ste eeuw terug in geschreven bronnen, maar in de spreektaal werd het waarschijnlijk al langer gebruikt.

En eigenlijk betekende fika oorspronkelijk niet meer dan koffie drinken.

Vandaag zit er wat meer achter. Fika is koffie of thee meestal met iets zoets erbij, maar vooral: even pauze nemen en samen zitten. Op het werk met collega’s, thuis met familie of vrienden, of gewoon ergens op café.

Dat zoete is er trouwens pas later echt bijgekomen. Na de Tweede Wereldoorlog verdwenen de rantsoeneringen stilaan en werden suiker, boter en bloem weer gemakkelijker verkrijgbaar. Gebak werd iets voor elke dag en ook de ”kanelbulle” kreeg stilaan zijn vaste plaats bij de koffie.
Ook op het werk werd fika een gewoonte. Op veel werkplaatsen werd er twee keer per dag samen koffie gedronken: tijdens de voormiddag en nog eens in de namiddag. Niet omdat dat wettelijk verplicht was, maar gewoon omdat het zo hoorde.

En iedereen deed mee. Directeur, manager of werknemer: tijdens de fika zat je samen aan tafel. Even geen hiërarchie, maar koffie drinken, praten en horen wat er leeft. Niet alleen gezellig, maar ook goed voor het contact tussen collega’s.

En dat is vandaag nog altijd zo. Fika is voor veel Zweden een vanzelfsprekend deel van de dag. Op het werk regelmatig bedanken voor de gezamenlijke fika kan zelfs wat vreemd overkomen. Het gaat tenslotte niet alleen om die koffie of dat kaneelbroodje, maar ook om erbij zijn.

Dus ja, fika is koffie. Fika is iets zoets. Maar vooral: even stoppen, samen zitten en tijd maken voor elkaar.
En vandaag mag daar natuurlijk een kanelbulle bij, of misschien wel twee 😉